Pasen: enough is enough

Er zijn momenten waarop stilte geen teken van rust meer is,

maar van verlies.

Momenten waarop je voelt:

als we nu niets zeggen, raken we iets kwijt wat niet meer terugkomt.

We leven in een tijd waarin oorlog niet langer gaat over grenzen alleen.

Niet over man tegen man. Niet over een front dat zichtbaar is.

Oorlog is veranderd.

Het raakt infrastructuren.

Het ontwricht systemen.

Maar misschien nog wel ingrijpender:

het raakt de kern van wat ons mens maakt.

Ziekenhuizen zijn geen veilige plekken meer.

Kinderen zijn geen vanzelfsprekende bescherming meer.

Zorgverleners worden doelwit in plaats van toevlucht.

En ergens… zijn we eraan gewend geraakt.

Niet bewust.

Maar langzaam.

Stap voor stap.

De meeste mensen willen geen oorlog.

Ze willen leven.

Hun kinderen zien opgroeien.

Iets opbouwen.

Liefhebben.

En toch… gebeurt het.

Niet omdat mensen het willen,

maar omdat stilte ruimte maakt voor hen die dat wel doen.

En misschien is het geen toeval

dat we dit juist voelen in de tijd van Pasen.

Een moment dat al eeuwenlang staat voor nieuw leven.

Voor hoop - juist daar waar het donker voelbaar is.

Niet als antwoord.

Maar als herinnering.

Dat licht niet verdwijnt.

Zelfs niet wanneer het uit zicht lijkt.

Maar misschien moeten we het nog dichterbij brengen.

Naar de kinderen die vandaag geboren worden.

In welke wereld groeien zij op?

Wat laten wij hen zien over wat normaal is?

Want wat wij nu laten gebeuren,

wordt hun werkelijkheid.

En het is niet ver weg.

Ik zie het op mijn spreekuur.

Mensen die hun land hebben moeten verlaten.

Die veiligheid hebben ingeruild voor onzekerheid.

Die proberen opnieuw te beginnen,

terwijl alles wat vertrouwd was achter hen ligt.

Ik zie collega’s die zich inzetten in oorlogsgebieden.

Die daar zijn waar zorg geen vanzelfsprekendheid meer is.

Dan gaat het niet alleen over horen.

Dan gaat het over mens zijn.

En misschien moet ik ook eerlijk zijn.

Mensen die mij langer volgen, weten dat dit me raakt.

Maar ook dat het mij tijd heeft gekost om het echt te zien.

Om het niet alleen te horen,

maar ook te begrijpen.

Misschien omdat ik lang heb geleefd in een wereld

waarin dit ver weg leek.

Waarin ik - als witte man - niet direct werd geraakt

door wat voor anderen dagelijkse realiteit is.

En toch…

een mens kan leren horen.

Ook als hij het eerst niet kon of wilde horen.

Het is zoeken naar woorden.

Naar hoe je iets zegt zonder te schreeuwen.

Zonder te veroordelen.

Maar ook zonder weg te kijken.

En misschien is dat al genoeg.

Dat je voelt dat er iets niet klopt.

Dat je het deelt.

Of steunt.

Of simpelweg niet meer zwijgt.

Niet voor mij.

Mijn leven is al grotendeels geleefd.

Maar voor hen

die nog moeten beginnen.

We zien het ook dichterbij.

Waar mensen de straat op gaan,

een rode lijn trekken.

En waar het vervolgens zichtbaar wordt

hoe moeilijk het is om die lijn vast te houden

wanneer verantwoordelijkheid echt vraagt om positie.

Het is makkelijk om een lijn te trekken als burger.

Het is iets anders om die lijn te bewaken als leider.

Ik geloof niet in schreeuwen.

Maar ik geloof ook niet meer in zwijgen.

Want zwijgen…

is in deze tijd geen neutraliteit meer.

Zwijgen is instemmen.

Only the light can silence the darkness,

without losing its own voice.

Misschien is dat wat Pasen ons vandaag nog steeds leert.

Dat nieuw leven vraagt om bescherming.

Om richting.

Om mensen die durven te zeggen:

tot hier… en niet verder.

Enough is enough.

Niet als strijdkreet.

Maar als grens.

Een grens die we niet alleen voor onszelf trekken,

maar voor hen

die nog moeten beginnen.

Als dit iets in je raakt, voel je vrij om het te delen.

Soms is dat al genoeg om een stem te laten bestaan.