Wat we aandacht geven groeit

De afgelopen dagen stonden Forum voor Democratie en Lieke de Vos volop in de belangstelling.

Voorstanders deelden berichten enthousiast.

Tegenstanders reageerden fel.

Sociale media draaiden overuren.

Kranten schreven erover.

Praatprogramma’s besteedden er aandacht aan.

Iedereen leek er iets van te moeten vinden.

Terwijl ik ernaar keek, moest ik denken aan iets dat ik eerder zag gebeuren rondom Donald Trump.

Of je het nu met hem eens bent of niet, Trump begreep als geen ander de kracht van aandacht. Zijn uitspraken zorgden voor reacties. Die reacties zorgden voor media-aandacht. Die media-aandacht zorgde weer voor meer zichtbaarheid.

Soms leek verontwaardiging de beste campagne die hij zich kon wensen.

Dat betekent niet dat kritiek onterecht is.

Dat betekent niet dat we moeten zwijgen.

Maar het roept wel een interessante vraag op.

Wat gebeurt er wanneer we voortdurend aandacht geven aan datgene wat we eigenlijk niet groter willen maken?

Want aandacht is een kracht.

Misschien wel een van de krachtigste krachten die we als mens bezitten.

Wat we aandacht geven, groeit.

Niet omdat iets automatisch waar wordt.

Niet omdat iets automatisch beter wordt.

Maar omdat het meer ruimte krijgt in ons bewustzijn en in dat van anderen.

Terwijl ik hierover nadacht, moest ik denken aan Martin Luther King Jr.

Zijn naam kennen we allemaal.

Zijn woorden worden nog steeds geciteerd.

Zijn gedachtegoed leeft voort, tientallen jaren na zijn dood.

Maar wie kan vandaag de namen noemen van de meeste mensen die zich destijds tegen hem verzetten?

De geschiedenis herinnert zich vaak niet degenen die zich het hardst verzetten.

De geschiedenis herinnert zich degenen die een richting wezen.

Martin Luther King werd niet groot omdat hij ergens tegen was.

Hij werd groot omdat hij ergens vóór stond.

Hij gaf mensen een visie.

Een droom.

Een perspectief.

Een beeld van een wereld die beter kon zijn dan de wereld waarin zij leefden.

Zijn beroemde woorden waren niet gericht op haat.

Niet op wraak.

Niet op verdeeldheid.

Maar op hoop.

Op menselijkheid.

Op verbinding.

Misschien is dat waarom zijn gedachtegoed uiteindelijk groter werd dan het conflict waarin het ontstond.

Een van zijn bekendste uitspraken luidt:

“Darkness cannot drive out darkness; only light can do that. Hate cannot drive out hate; only love can do that.”

Dat is geen oproep om problemen te negeren.

Het is een uitnodiging om bewust te kiezen waar we onze energie aan geven.

Dat principe zie ik ook dagelijks terug in mijn werk als audioloog.

Mensen met tinnitus raken soms gevangen in een voortdurende strijd tegen een geluid.

Een begrijpelijke strijd.

Maar hoe meer aandacht uitsluitend naar het geluid gaat, hoe groter de invloed ervan vaak wordt.

De beweging ontstaat meestal niet doordat het geluid verdwijnt.

De beweging ontstaat wanneer het leven weer groter wordt dan het geluid.

Wanneer aandacht opnieuw uitgaat naar wat werkelijk belangrijk is.

Familie.

Vriendschap.

Werk.

Creativiteit.

Liefde.

Betekenis.

Binnen de Acceptance and Commitment Therapy noemen we dat waarden.

Waarden zijn geen doelen.

Waarden zijn een richting.

Een kompas.

Ze helpen ons niet alleen te bepalen waar we van weg willen bewegen, maar vooral waar we naartoe willen groeien.

Misschien geldt dat niet alleen voor tinnitus.

Misschien geldt dat ook voor de samenleving.

De afgelopen dagen zagen we opnieuw hoe krachtig aandacht kan zijn.

Maar misschien is de belangrijkste vraag niet wie er gelijk heeft.

Misschien is de belangrijkste vraag welke ideeën, waarden en verhalen wij met elkaar groter willen maken.

Meer verbinding.

Meer nieuwsgierigheid.

Meer respect.

Meer wijsheid.

Meer menselijkheid.

Martin Luther King veranderde de wereld niet omdat hij de duisternis bleef beschrijven.

Hij veranderde de wereld omdat hij mensen een droom gaf.

Een beeld van wat mogelijk was.

Een toekomst om in te geloven.

Misschien hebben we vandaag niet meer waarschuwingen nodig.

Misschien hebben we meer dromen nodig.

Meer mensen die laten zien wat er wél mogelijk is.

Meer aandacht voor wat verbindt.

Meer aandacht voor wat heelt.

Meer aandacht voor wat ons mens maakt.

Niet alleen luisteren naar waar we tegen zijn.

Maar vooral luisteren naar de wereld die we willen helpen bouwen.

Naar de waarden die we willen doorgeven.

Naar de ideeën die verbinden in plaats van verdelen.

Naar het licht dat we meer ruimte willen geven.

Want wat we aandacht geven groeit.

Misschien is de uitdaging van onze tijd daarom niet om harder te strijden tegen de duisternis.

Misschien is de uitdaging om het licht zichtbaarder te maken.

Om datgene wat goed, menselijk en waardevol is een groter podium te geven.

Niet omdat de duisternis niet bestaat.

Maar omdat licht uiteindelijk verder reikt.

Want uiteindelijk groeit niet wat we bestrijden.

Uiteindelijk groeit wat we voeden.