Een anker in een wereld van vuur
- Art of Hearing | Dyon Scheijen
- 6 uur geleden
- 3 minuten om te lezen
Over chaos, bezinning en de kracht van kunst
De wereld voelt onrustig.
Wie het nieuws volgt, ziet dagelijks beelden van oorlog, geweld en machtsspelletjes. Woorden als escalatie, dreiging en zelfs een mogelijke wereldoorlog vliegen ons om de oren. Het raakt veel mensen. Ook mij.
Soms merk ik hoe gemakkelijk angst en onrust binnensluipen. Niet alleen door wat er gebeurt, maar ook door de constante stroom van beelden, meningen en analyses. Het kan voelen alsof de wereld in brand staat.
En misschien is dat ook precies het beeld dat bij me opkomt: vuur.
Vuur is een fascinerend element. Het kan vernietigen. We zien het in oorlog, in bommen, in steden die in vlammen opgaan. Vuur kan alles wat we opgebouwd hebben in korte tijd verwoesten.
Maar datzelfde vuur is ook wat ons als mens vooruit heeft gebracht. We warmen ons eraan. We koken ermee. Het gaf ons licht in het donker. Zonder vuur was onze beschaving nooit ontstaan.
Vuur draagt dus altijd twee mogelijkheden in zich: vernietiging of transformatie.
Misschien geldt dat niet alleen voor vuur, maar ook voor veel van de krachten die mensen door de eeuwen heen hebben gezocht om richting te geven aan hun bestaan.
Religie bijvoorbeeld.
Zolang de mens bestaat, zoeken we naar betekenis. Naar inspiratie. Naar iets dat groter is dan onszelf. Daaruit zijn religies, tradities en rituelen ontstaan.
Maar net als vuur kunnen ook die twee kanten hebben. Wanneer ze worden ingezet om te verbinden, kunnen ze mensen kracht geven, rust bieden en richting geven aan het leven. Wanneer ze worden misbruikt of misbegrepen, kunnen ze juist verdelen en conflicten aanwakkeren.
Het verschil zit zelden in het vuur zelf.
Het verschil zit in hoe wij mensen ermee omgaan.
In die gedachte ligt misschien ook een vorm van verantwoordelijkheid, maar tegelijk ook een vorm van vrijheid. We hebben namelijk een keuze. Met dezelfde kracht kunnen we vernietigen of opbouwen.
De afgelopen tijd ben ik zelf bewust wat meer tijd gaan nemen voor bezinning en vertraging. Voor sommigen gebeurt dat via meditatie, voor anderen via stilte of natuur. In mijn geval valt die periode dit jaar samen met de ramadan - een maand die in de islam traditioneel wordt gezien als een tijd van reflectie, discipline en bewustwording.
Niet zozeer als dogma, maar als uitnodiging tot stilstand.
Die vertraging doet iets bijzonders.
Ze maakt zichtbaar hoeveel van onze reacties voortkomen uit angst, haast of impuls. En hoe waardevol het kan zijn om eerst stil te staan voordat we reageren.
Misschien ligt daar wel een anker in tijden van chaos.
Niet door het vuur te ontkennen, maar door er anders mee om te gaan.
Op mijn tekentafel ligt ondertussen een nieuw werk in wording: een groot drieluik. Ditmaal ontstond het vanuit een opdracht, een uitnodiging om samen te zoeken naar wat een anker kan zijn. De panelen moeten nog geleverd worden; voorlopig bestaat het werk nog uit schetsen, ideeƫn en verbeelding.
Maar juist dat idee houdt me bezig.
Het klassieke drieluik vertelt vaak een verhaal van drie fasen: lijden, overgang en verlossing. Een structuur die niet alleen religieus is, maar diep menselijk.
Want misschien is dat precies wat we als mens steeds opnieuw doormaken.
Chaos.
Zoektocht.
En de hoop op betekenis.
Misschien is dat ook wat kunst kan zijn. Niet alleen iets om naar te kijken, maar een anker. Een plek waar je even stil kunt staan wanneer de wereld te luid wordt.
In tijden van chaos hebben kunstenaars dat vaker geprobeerd.
Vincent van Gogh schilderde zijn sterrenhemel terwijl zijn innerlijke wereld allesbehalve rustig was.
Edvard Munch gaf met The Scream een beeld aan de existentiƫle angst van zijn tijd.
Pablo Picasso liet met Guernica zien hoe kunst een spiegel kan zijn van oorlog en menselijk lijden.
En Mark Rothko zocht in kleur en stilte naar een ruimte waarin mensen weer even tot zichzelf konden komen.
Misschien is dat ook vandaag nog de rol van kunst.
Niet om de wereldproblemen op te lossen, maar om ons eraan te herinneren dat er, zelfs in tijden van vuur, altijd een plek kan bestaan waar we even stil mogen staan.
Misschien is dat uiteindelijk wat ons mens maakt.
Niet dat we het vuur uit de wereld kunnen bannen.
Maar dat we telkens opnieuw kunnen kiezen hoe we ermee omgaan.
Of we het gebruiken om te vernietigen.
Of om licht te brengen.
En misschien begint precies daar de wereld die we met elkaar willen bouwen.
De gedachte dat kunst een anker kan zijn in een wereld die soms in brand lijkt te staan, vormt ook de basis van mijn recente werk binnen de Resilience Series, waarin kunst en wetenschap samenkomen in een onderzoek naar menselijke veerkracht.
Resilience Series ā
Ā© 2026 Dyon Scheijen
Klinisch fysicus audioloog | Kunstenaar | ACT
Where Art Meets Science
Opmerkingen