De alfa-illusie en de stille revolutie van WIJ

Parijs als spiegel van macht, pracht en het verloren menselijke midden

Het is vier uur ’s ochtends in Parijs.

De stad slaapt. Of lijkt dat te doen.

Ik lig wakker. Niet door lawaai, niet door onrust, maar door iets dat zich niet laat wegdrukken. Gedachten die zich aandienen zoals alleen wezenlijke gedachten dat doen: zonder aankondiging, zonder haast, maar met gewicht.

Parijs.

De stad van licht, van kunst, van wetenschap, van revolutie.

Maar ook vandaag: de stad van macht, bezit, handel en zichtbaarheid.

Het is onmogelijk hier rond te lopen zonder dat het zich opdringt. Niet schreeuwerig, niet opzichtig, maar constant aanwezig. In steen, in namen, in monumenten. In wie gezien wordt - en wie niet.

De alfa-illusie

Alfa-mannetjes. En ja, soms ook alfa-vrouwtjes.

Niet als karikatuur, maar als mentaliteit.

Een manier van kijken naar de wereld waarin macht bezit wordt, vrouwen objecten, handel een spel en succes iets wat je moet tonen. Deals sluiten. Domineren. Controleren. En ondertussen spreken over leiderschap.

Deze alfa-logica loopt dwars door politiek, economie en cultuur. Ze kleedt zich in maatpakken, titels en prestige. En Parijs is er een perfect decor voor.

De alfa-illusie fluistert dat grootsheid hetzelfde is als zichtbaarheid.

Dat macht veiligheid biedt.

Dat controle gelijkstaat aan betekenis.

Maar elke samenleving die dat gelooft, verliest iets essentieels.

Monumenten als stille getuigen

Ik sta bij de Eiffeltoren.

Een technisch meesterwerk. Een triomf van wetenschap en vernuft.

En dan zie ik de namen. Grote letters, rondom het eerste niveau. Ingenieurs. Wetenschappers. Grote denkers.

Mannen.

Bijna uitsluitend mannen.

Niet omdat vrouwen er niet waren.

Maar omdat zij niet mochten meetellen.

Waar staan die namen eigenlijk voor? Voor vooruitgang? Zeker.

Maar ook voor een tijd waarin vooruitgang samenviel met uitsluiting.

De toren werd gebouwd als symbool van de toekomst. En nu, meer dan een eeuw later, dwingt hij tot een andere vraag: wie mocht die toekomst vormgeven?

Terwijl ik hierover nadenk, lees ik dat er in 2024 een initiatief is gelanceerd om ook namen van vrouwelijke wetenschappers toe te voegen aan de Eiffeltoren, als poging om historisch onrecht te erkennen en zichtbaar te maken wat lang onzichtbaar bleef.

Het herschrijft het verleden niet.

Maar het laat wel zien dat ons bewustzijn verschuift.

Vooruitgang zit niet alleen in wat we bouwen of behouden,

maar ook in wie we eindelijk durven erkennen.

Misschien is dat precies hoe verandering vandaag werkt:

niet door monumenten omver te halen,

maar door het verhaal completer te maken.

Kunst, politiek en wetenschap, maar waar is de zorg?

Het Louvre.

De Arc de Triomphe.

Pracht. Grootheid. Nationale trots.

Maar terwijl we miljarden investeren in façade en praal, rijst een ongemakkelijke vraag:

waar staat de zorg in dit verhaal?

Zorg voor mensen.

Voor kwetsbaarheid.

Voor luisteren.

Voor verbinding.

Hoeveel geld, tijd en materiaal gaat naar prestige en symboliek, terwijl het menselijke aspect steeds verder naar de achtergrond verdwijnt? In de zorg. In het onderwijs. In de geestelijke gezondheid.

Wat zegt dat over onze prioriteiten?

De massa en het verlangen

Overdag zie ik de mensen. Zoveel mensen. Jonge mensen vooral.

Hotspots. Selfies. Kijk mij hier in Parijs.

Niet uit leegte, maar uit verlangen.

Het verlangen om erbij te horen. Om gezien te worden. Om betekenis te voelen.

Daarna de shopping halls. De binnenstad.

Exclusieve merken. Een eenvoudige wintermuts voor €250.

En tegelijk: een overvloed aan spullen voor iedereen. Goedkoop, snel, vervangbaar.

Hotels. Restaurants. Auto’s. Appartementen.

Alles ademt consumptie. Alles is beschikbaar. Altijd.

Maar wat blijft er over wanneer alles bezit wordt?

Tijd als ongemakkelijke spiegel

Ik loop hier als senior.

Met tijd in mijn rugzak.

En juist daarom voel ik het scherper: tijd is de enige luxe die niet te koop is. De Eiffeltoren heeft oorlogen gezien, ideologieën zien komen en gaan, generaties zien verdwijnen. Hij staat er nog steeds.

Maar wij?

Wij lijken gevangen in het nu. In zichtbaarheid. In prestatie.

En dit is geen theorie. Dit gebeurt nu.

In de Verenigde Staten werd Renee Nicole Good doodgeschoten door een ICE agent tijdens een handhavingsactie. Wat zichtbaar blijft in beelden en reacties is geen directe dreiging, maar afstand, macht en een wapen dat sneller sprak dan menselijkheid.

Geen incident.

Een patroon.

Precies wat er gebeurt wanneer alpha gedrag ruimte krijgt en niet wordt begrensd.

De alfa-illusie fluistert dat controle alles is. Dat macht veiligheid biedt.

Maar elke samenleving die dat gelooft, verliest dus iets essentieels: menselijkheid.

WIJ

En dan, midden in die nacht, wordt iets helder. Geen theorie, geen slogan, maar een woord.

WIJ.

Niet als kracht.

Niet als ideologie.

Maar als bestaansvorm.

WIJ omvat alles.

De vlinder die op uitsterven staat.

De kunst in het Louvre.

De zorg voor mijn moeder en mijn tante.

De verpleegkundige. De mantelzorger. De luisteraar.

De mens die niet schreeuwt, maar blijft.

WIJ is wat alfa-logica niet verdraagt.

Omdat WIJ geen hiërarchie kent.

Omdat WIJ niemand boven de ander plaatst.

Omdat WIJ zorg centraal zet.

Misschien is dat waarom de Franse Revolutie ooit nodig was. Niet alleen om macht omver te werpen, maar om te herinneren dat niemand boven de menselijkheid staat.

Een moment van stilte

Terwijl ik dit alles opschrijf, lig ik naast mijn vrouw. Zij slaapt.

Ik beweeg nauwelijks, adem zachter, typ stiller.

In de hoop dat haar slaap ongestoord blijft. Dat dit denken haar rust niet verstoort.

Misschien is dat het meest wezenlijke beeld van deze hele nacht.

Niet de Eiffeltoren. Niet de monumenten. Niet de woorden.

Maar dit.

Zorg die geen podium zoekt.

Aanwezigheid zonder zichtbaarheid.

Liefde die zich inhoudt.

Als dit geen tegenkracht is tegen de alfa-illusie, wat dan wel?

Een andere revolutie

Misschien begint revolutie vandaag niet op de barricades.

Niet met leiders.

Niet met macht.

Maar in wat we niet meer bewonderen.

In het weigeren om dominantie te verwarren met grootsheid.

In het kiezen voor zorg boven status.

Voor verbinding boven bezit.

Only the light can silence the darkness.

Niet door te vechten.

Maar door aanwezig te zijn.

Het is vier uur ’s ochtends in Parijs.

De stad slaapt nog steeds.

Maar dit weet ik zeker:

zolang iemand WIJ blijft zeggen,

en het ook leeft in de stilte naast een slapende geliefde,

is de wereld die we nodig hebben niet verloren.