Wat maakt een mens werkelijk rijk?

Niet alle wegen zijn even kort. Niet alle bestemmingen liggen even dichtbij. Misschien bepaalt de richting die we kiezen uiteindelijk niet alleen waar we uitkomen, maar vooral wie we onderweg worden.

Vanmorgen zat er een man tegenover mij.

Ik zal zijn verhaal niet vertellen. Niet omdat het niet verteld mag worden, maar omdat het zijn verhaal is.

Wat ik wel wil delen, is wat het bij mij opriep.

In mijn werk ontmoet ik mensen uit alle lagen van de samenleving. Mensen die alles volgens de regels hebben gedaan en mensen die ergens onderweg een andere afslag namen.

Toch ontdek ik telkens opnieuw hetzelfde.

Achter vrijwel ieder mens schuilt een verlangen naar een goed leven.

Een leven waarin je voor je kinderen kunt zorgen. Waarin je iets kunt betekenen voor anderen. Waarin je gezien wordt. Waarin je niet voortdurend hoeft te vechten.

Soms lopen dingen anders dan bedoeld.

Soms maken mensen keuzes waarvan de gevolgen pas jaren later zichtbaar worden.

Niet altijd uit slechtheid.

Vaak vanuit een verlangen naar iets wat we allemaal herkennen: zekerheid, vrijheid, mogelijkheden.

Als audioloog teken ik vaak een glas. Het glas staat symbool voor de draagkracht van een mens. Veel mensen denken dat tinnitus alleen over geluid gaat. Maar tinnitus leeft niet in een vacuüm.

In datzelfde glas zitten ook verdriet, verantwoordelijkheden, financiële zorgen, verlies, stress, liefde en verwachtingen.

Het oor zit misschien aan de buitenkant van het glas. Maar het leven zit erin. En soms is tinnitus niet de oorzaak van een overvol glas. Soms maakt het alleen zichtbaar hoe vol het glas al was.

Terwijl ik luisterde, merkte ik dat ik aan iets anders moest denken.

Niet aan gehoor.

Niet aan tinnitus.

Maar aan de vraag wat een mens eigenlijk rijk maakt.

Want als ik eerlijk ben, vind ik die vraag zelf ook niet eenvoudig. We leven in een wereld waarin succes vaak zichtbaar moet zijn.

In geld.

In bezit.

In prestaties.

In groei.

Tegelijkertijd merk ik hoe moeilijk het soms is om stappen te zetten die niet alleen succesvol voelen, maar ook betekenisvol.

Wanneer hebben we genoeg?

Wanneer zijn we tevreden?

Ik weet het niet.

Maar ik merk wel dat die vraag belangrijker wordt naarmate ik ouder word. Misschien omdat ik dagelijks zie hoe kwetsbaar het leven is. Hoe snel gezondheid kan veranderen. Hoe snel omstandigheden kunnen kantelen. En hoe vaak de dingen die er werkelijk toe doen niet te koop blijken te zijn.

Dat doet me denken aan het vrees-vermijdingsmodel dat ik regelmatig gebruik. De ene weg belooft snelle verlichting. De andere vraagt geduld. De ene weg lijkt aantrekkelijk omdat hij direct iets oplost. De andere vraagt dat we blijven staan bij wat pijn doet.

Niet omdat pijn prettig is. Maar omdat groei meestal tijd nodig heeft. Terwijl ik terugdenk aan de mensen die ik in mijn spreekkamer ontmoet, moet ik vaak denken aan een wandelpad.

Soms loopt het recht vooruit. Soms komen we op een kruispunt. En vaak weten we pas achteraf welke keuze werkelijk bepalend is geweest.

Misschien kiezen we in het leven minder vaak tussen goed en fout dan we denken. De werkelijkheid is meestal ingewikkelder. Mensen zijn ingewikkelder.

Achter keuzes schuilen verhalen. Achter verhalen schuilen mensen. En die mensen laten zich zelden vangen in één oordeel, één dossier of één hoofdstuk uit hun leven.

Misschien bepaalt de richting die we kiezen uiteindelijk niet alleen waar we uitkomen. Maar vooral wie we onderweg worden.

Misschien is echte rijkdom dan ook niet hoeveel geld we verdienen. Niet hoe snel we ergens komen. Niet hoeveel bezit we verzamelen.

Maar of we, ondanks alles wat het leven ons heeft gebracht, mens hebben weten te blijven.

Horen is zo veel meer dan enkel de oren.