Luisteren voorbij het oor
- Art of Hearing | Dyon Scheijen

- 4 dagen geleden
- 4 minuten om te lezen
Bijgewerkt op: 3 dagen geleden

Soms is het geen rechte weg.
Soms bewegen we… in cirkels.
Steeds een laag dieper.
Drie ontmoetingen die blijven hangen
Inleiding
Soms denk je dat je even “los” bent van je werk.
Maar het werk laat jou niet los.
Niet omdat het moet.
Maar omdat er mensen zijn die binnenkomen… en iets achterlaten.
Afgelopen week waren er drie ontmoetingen.
Drie totaal verschillende mensen.
Drie verhalen die op het eerste gezicht niets met elkaar gemeen hebben.
En toch… precies hetzelfde laten zien.
Dat horen nooit alleen over het oor gaat.
1. De dame die alles op orde had - behalve dat ene geluid
Ze komt binnen zoals je hoopt oud te worden.
Bijna tachtig.
Rechtop. Elegant. Helder.
Een uitstraling van iemand die haar leven begrijpt.
En dat klopt ook.
“Mijn leven is goed,” zegt ze.
“Echt goed.”
Mooi appartement. Rust. Structuur.
Alles op zijn plek.
Behalve één ding.
Een bromtoon.
Laagfrequent.
Aanwezig.
Onontkoombaar.
Niet alleen voor haar, ook buren horen het.
Dus haar zoektocht is logisch. Begrijpelijk.
Ze heeft geschreven. Veel geschreven.
Brieven. Mails.
Zorgvuldig geformuleerd.
Scherp. Bijna juridisch.
“Mijn woorden kunnen vlijmscherp zijn,” zegt ze met een glimlach.
En ergens… herken ik dat.
We zitten tegenover elkaar.
Zij in de overtuiging dat de oplossing “daarbuiten” ligt.
Ik wetend dat het verhaal vaak “hierbinnen” begint.
Voorzichtig openen we dat gesprek.
Niet door te overtuigen.
Maar door te verkennen.
Wat gebeurt er als het geluid er is?
Wat doet het met je lichaam?
Met je aandacht?
Met je gedachten?
Langzaam zie ik iets gebeuren.
Geen rechte lijn…
maar een beweging.
Alsof we samen, stap voor stap, iets dieper gaan.
Nieuwsgierigheid.
En dan… gebeurt er iets onverwachts.
We lachen.
Eerst voorzichtig.
Dan harder.
Dan schateren we.
Met tranen in onze ogen.
Om de herkenning.
Om hoe zij schrijft.
Om hoe ik schrijf.
Om hoe we allebei proberen grip te krijgen op iets wat zich niet laat vangen.
Een moment van lichtheid… midden in iets zwaars.
Aan het eind van de dag zegt ze niet dat het geluid weg is.
Maar wel iets anders:
“Ik begin te begrijpen… dat dit niet alleen over dat geluid gaat.”
En misschien - heel misschien -
is dat het moment waarop de echte verandering begint.
2. De man die geen hoortoestel wilde, maar wel wilde blijven wie hij is
Hij loopt binnen met een energie die je meteen voelt.
Begin vijftig.
Fit. Krachtig.
Iemand die zijn plek in de wereld kent.
Het leven is op orde.
Tot dat ene moment.
Een explosie.
Geluid.
Schade.
Gehoorverlies.
En tinnitus die zich sindsdien niet meer laat wegdenken.
Hij vertelt het nuchter.
Bijna zakelijk.
Maar onder die woorden zit iets anders.
Verlies.
Niet alleen van gehoor.
Maar van vanzelfsprekendheid.
We kijken naar de metingen.
Het gehoorverlies is duidelijk.
Een hoortoestel zou helpen.
En daar gebeurt het.
Hij leunt iets naar achteren.
Twijfel.
“Ja… maar…”
“Dat is toch voor oude mensen?”
En daar zit hij.
De man die alles aankan.
Maar struikelt over een beeld.
Een stigma.
Niet over techniek.
Maar over identiteit.
Wie ben ik… als ik dit nodig heb?
We praten niet alleen over apparaten.
We praten over zien en gezien worden.
Over hoe technologie verandert.
Hoe oordopjes, headsets, noise cancelling, wearables langzaam hetzelfde domein binnenkomen.
Hoe de grens vervaagt.
En ik zeg hem eerlijk:
“Er komt een tijd dat het normaal is.
Dat iedereen iets in zijn oor heeft.
Niet omdat het moet… maar omdat het helpt.”
Hij knikt.
Nog niet overtuigd.
Maar ook niet meer afwijzend.
Soms is dat genoeg.
Geen beslissing.
Maar een verschuiving.
Van weerstand… naar overweging.
3. De fout die ik maakte en die me iets belangrijks leerde
Ze komt binnen met een vriendin.
De ene spreekt alleen Arabisch.
De ander ook vloeiend Nederlands.
Ik weet dat er iemand mee komt om te vertalen.
En toch…
Maak ik een aanname.
Onbewust.
Snel.
Automatisch.
Mijn blik. Mijn eerste vraag.
Ik richt me tot de verkeerde persoon.
Niet vanuit onwil.
Maar vanuit iets wat dieper zit.
Een patroon.
Een verwachting.
Een vooroordeel.
En meteen voel ik het.
Dit klopt niet.
We corrigeren het.
We lachen het weg.
We gaan verder.
Maar ergens in dat gesprek ontstaat iets anders.
Een glimlach.
Een blik van herkenning.
“Shokran,” zegt ze zacht.
Dank je.
Voor het luisteren.
Voor het proberen te begrijpen.
De rest van het gesprek gaat verder,
via haar vriendin, via gebaren, via aandacht.
Maar bij mij blijft het hangen.
Niet omdat het “erg” was.
Maar omdat het echt was.
Dit is hoe subtiel het gaat.
Microdiscriminatie.
Niet groot.
Niet schreeuwend.
Maar aanwezig.
En juist daarom belangrijk.
De rest van het gesprek is mooi.
Ze heeft een normaal gehoor.
Maar een tinnitus na een lawaaitrauma.
We werken door taal heen.
Via haar vriendin.
Via gebaren.
Via mens-zijn.
En dat lukt.
Aan het eind staan we op.
Een hand.
Een glimlach.
“Inshallah.”
Alsof er ruimte ontstaat.
Niet voor zekerheid,
maar voor mogelijkheid.
Wat blijft hangen…
is niet alleen haar verhaal.
Het is mijn moment.
Het besef dat luisteren niet alleen gaat over geluid.
Maar ook over hoe je kijkt.
En hoe snel je denkt te weten wie tegenover je zit.
Slot
Drie mensen.
Drie verhalen.
Drie spiegels.
Een dame die leert dat een geluid niet alleen buiten haar zit.
Een man die worstelt met wat een hulpmiddel over hem zegt.
En een zorgverlener… die zichzelf tegenkomt.
Dit is de praktijk.
Niet netjes.
Niet lineair.
Maar echt.
En precies daar… gebeurt het.
Niet in de decibellen.
Niet in de metingen.
Maar in de ontmoeting.
Horen is meer dan enkel de oren.
Het is geluid.
Het is het brein.
Het is mens zijn.
Een drieluik.
(Scheijen, 2026 - The Hearing Triptych)
Als dit resoneert, voel je vrij om het te delen.
Misschien herkent iemand zich erin.
Misschien helpt het iemand… net op het juiste moment.
Noot
De verhalen die ik deel zijn gebaseerd op echte ontmoetingen uit mijn praktijk.
Details zijn waar nodig aangepast en verweven om de privacy van betrokkenen volledig te waarborgen.
Ik deel ze niet om te vertellen over mensen,
maar om iets te laten zien van wat ons mens maakt.
Ter herkenning.
Ter inzicht.
En hopelijk… voor een klein beetje beweging.



Opmerkingen