Leren leven, met iemand naast je

Vandaag moest ik denken aan leren autorijden. Je begint met iemand naast je. Een instructeur die uitlegt, meekijkt en met je oefent. Je leert sturen, schakelen, afstand houden en inschatten wat andere weggebruikers gaan doen. Ook de bijzondere verrichtingen komen aan bod. En wanneer je voldoende hebt geoefend, volgt een examen.

Maar het echte autorijden leer je pas wanneer je alleen de weg opgaat. Wanneer het regent, stormt en waait. Wanneer iemand onverwacht voor je remt of je ineens een drukke rotonde in Parijs moet nemen. Je hebt je rijbewijs, maar dat betekent niet dat je iedere situatie al kent. Onderweg blijf je ontdekken, oefenen en soms ook schrikken.

Is het leven niet ook zo? En waarom gaan we er dan zo gemakkelijk van uit dat iedereen dat vanzelf kan?

In Berlijn (TRI2026) werd mij opnieuw duidelijk hoeveel er gedurende een leven op ons pad kan komen. Zorgen om gezondheid, veranderingen in werk, relaties die onder druk komen te staan, ouders die kwetsbaarder worden, verlies. Naarmate we langer leven, kunnen we meer ervaring opbouwen, maar ook meer te dragen krijgen. En soms komen verschillende dingen tegelijk. Te veel verkeer van rechts, zoals collega Math Roex het altijd noemt.

Dat laatste herken ik momenteel maar al te goed. Het lukt me niet om alles te dragen zoals ik gewend was. Wat jarenlang werkte, doorgaan, oplossen, helpen, nog iets erbij nemen, geeft me nu niet meer de ruimte die ik nodig heb. Ik moet opnieuw kijken. Waar ben ik eigenlijk naartoe onderweg? Welke richting wil ik zelf kiezen? En waar moet ik afremmen of even stoppen?

Dat is een vreemde ervaring wanneer je zelf gewend bent anderen te begeleiden. Als klinisch fysicus-audioloog en ACT-trainer luister ik naar mensen bij wie het leven door klachten ingrijpend is veranderd. We praten over wat hen raakt, wat belangrijk voor hen is en hoe zij verder kunnen. Ik heb daar veel over geleerd. Maar kennis beschermt je niet tegen alles wat het leven brengt. Weten hoe een auto werkt, betekent ook niet dat je in iedere storm vanzelf rustig blijft rijden.

Nu zit ik zelf aan de andere kant van de tafel. Ik neem tijd voor herstel en ontdek hoe belangrijk het is dat iemand werkelijk luistert. Dat ik niet meteen alle antwoorden hoef te hebben. Dat iemand met mij meekijkt, ook wanneer ik zelf het overzicht even kwijt ben.

Misschien is dat wat goede begeleiding kan betekenen: professionals die een stukje met je meerijden. Die je helpen zien wat er gebeurt, met je oefenen en samen zoeken naar een passende richting. Het stuur blijft bij jou. Jij leeft jouw leven. Maar er mag iemand naast je zitten die helpt wanneer je vastloopt, twijfelt of de weg even niet meer ziet.

Want we willen ons leven leiden. Richting geven, keuzes maken en iets betekenen. Maar soms zijn we vooral aan het lijden. Dan kan zelfs een eenvoudige keuze zwaar worden. En de goedbedoelde aansporing om het leven gewoon te accepteren, kan voelen als nog een examen waarvoor je moet slagen.

Voor mij begint het nu bij ontdekken en ervaren. Opmerken wat me raakt, wat ruimte geeft en waar mijn grenzen liggen. Soms met verbazing. Soms met verdriet. Ik zie dingen die ik eerder misschien wel wist, maar nog niet zo had gevoeld. Hoe moeilijk het kan zijn om hulp te ontvangen. Hoeveel verschil een betrokken bericht maakt. Hoe groot het verlangen kan zijn naar rust, terwijl je tegelijkertijd het werk mist dat je betekenis geeft.

Ik weet nog niet precies waar deze weg mij brengt. Dat hoeft misschien ook nog niet. Straks wil ik zelf weer die professional zijn die een stukje met anderen meerijdt. Met mijn kennis, mijn ervaring uit het vak en nu ook met een portie levenservaring aan de andere kant van de tafel.

Voor nu mag ik oefenen. Mijn tempo zoeken. Hulp aannemen. En onderweg opnieuw ontdekken wat voor mij belangrijk is.

Het leven moet ik zelf doorlopen. Maar ik hoef het niet alleen te doen.