Essay 2 - The Human Experience of Sound
- Art of Hearing | Dyon Scheijen
- 4 dagen geleden
- 4 minuten om te lezen
Wanneer twee mensen hetzelfde geluid horen, betekent dat nog niet dat zij dezelfde ervaring hebben. De manier waarop geluid wordt beleefd ontstaat binnen het leven van een persoon: in stress, vermoeidheid, verwachtingen en emoties. Het auditieve signaal ontmoet niet alleen een brein, maar een mens met een geschiedenis.
Where Art Meets Science
The Hearing Triptych
Sound · Brain · Human Experience
Essay 2
The Human Experience of Sound
When perception becomes suffering
Wanneer we tinnitus of geluidshinder proberen te begrijpen, richten we onze aandacht vaak op het geluid zelf of op de manier waarop het brein auditieve signalen verwerkt.
Maar in de klinische praktijk wordt al snel duidelijk dat er nog een derde dimensie bestaat.
De menselijke ervaring.
Twee mensen kunnen hetzelfde geluid horen.
Hetzelfde auditieve signaal.
Dezelfde neurale activiteit.
En toch kan hun ervaring totaal verschillend zijn.
Voor de één blijft het geluid een achtergrondfenomeen.
Voor de ander wordt het een constante bron van spanning.
Het verschil zit vaak niet alleen in het geluid of in het brein.
Het verschil zit in het leven waarin dat geluid terechtkomt.
Geluid ontmoet een leven
Iedere auditieve waarneming komt terecht in een persoon met een eigen geschiedenis.
Slaaptekort.
Stress.
Werkdruk.
Angst.
Vermoeidheid.
Al deze factoren beïnvloeden hoe een geluid wordt ervaren.
Stress, vermoeidheid, slaap, aandacht en emoties spelen allemaal een rol in de manier waarop tinnitus en geluid worden ervaren (Rilana Cima et al., 2011).
Wanneer iemand al uitgeput is, kan een relatief klein geluid plotseling overweldigend lijken. Wanneer iemand ontspannen is, kan hetzelfde geluid nauwelijks worden opgemerkt.
Het geluid zelf is niet veranderd.
Maar de context waarin het wordt ervaren wel.
De rol van aandacht en strijd
Veel mensen die tinnitus ervaren beschrijven een vergelijkbaar proces.
In het begin wordt het geluid opgemerkt.
Het brein markeert het als belangrijk.
De aandacht gaat ernaartoe.
Vanaf dat moment kan een innerlijke strijd ontstaan.
Waarom hoor ik dit?
Gaat dit ooit weg?
Wat als het erger wordt?
De aandacht die op het geluid wordt gericht, versterkt vaak de waarneming ervan (Roberts et al., 2013). Het geluid lijkt prominenter te worden.
En daarmee kan een cirkel ontstaan:
aandacht → waarneming → spanning → meer aandacht.
Dit proces betekent niet dat het geluid “ingebeeld” is.
Het betekent dat de menselijke ervaring van geluid ontstaat uit een dynamische interactie tussen lichaam, brein en leven.
Vermijding en controle
Wanneer een geluid als bedreigend wordt ervaren, proberen mensen er vaak controle over te krijgen.
Ze zoeken stilte.
Ze vermijden situaties.
Ze proberen het geluid te onderdrukken.
Deze reacties zijn begrijpelijk.
Maar paradoxaal genoeg kunnen ze de aandacht voor het geluid juist versterken.
Hoe meer iemand probeert een geluid te controleren of te vermijden, hoe meer ruimte het geluid kan gaan innemen in het bewustzijn.
Dit mechanisme lijkt sterk op wat in de psychologie bekend staat als het fear-avoidance model, waarin angst en vermijding elkaar kunnen versterken (Johan Vlaeyen & Linton, 2000).
Een andere benadering
Binnen Acceptance and Commitment Therapy wordt een andere benadering voorgesteld waarin ruimte wordt gemaakt voor interne ervaringen in plaats van ze voortdurend te bestrijden (Steven Hayes et al., 2012).
In plaats van voortdurend te vechten tegen interne ervaringen, wordt geprobeerd ruimte te maken voor wat aanwezig is.
Niet omdat het geluid wenselijk is.
Maar omdat de voortdurende strijd met het geluid vaak meer lijden veroorzaakt dan het geluid zelf.
Wanneer de relatie met het geluid verandert, kan ook de ervaring ervan veranderen.
Het geluid kan aanwezig blijven, maar de plaats die het inneemt in het leven kan verschuiven.
Het derde paneel van het drieluik
In het drieluik van horen vormt de menselijke ervaring het derde paneel.
Hier komen geluid en brein samen in het dagelijks leven van een persoon.
Hier wordt bepaald of een geluid een neutrale waarneming blijft of een bron van lijden wordt.
Dit paneel maakt duidelijk waarom tinnitus en geluidshinder nooit volledig begrepen kunnen worden door alleen naar het auditieve signaal te kijken.
Het gaat uiteindelijk om de manier waarop een mens met dat geluid leeft.
Het volledige beeld
Wanneer we alle drie panelen van het drieluik openen, ontstaat een completer perspectief:
Geluid – de fysische prikkel
Brein – de interpretatie en betekenis
Mens – het leven waarin het geluid wordt ervaren
Pas wanneer deze drie dimensies samen worden bekeken, wordt duidelijk waarom de menselijke ervaring van geluid zo verschillend kan zijn.
In het volgende essay brengen we deze drie panelen samen.
Daar kijken we naar tinnitus als een fenomeen dat ontstaat op het snijvlak van geluid, brein en mens.
Een perspectief dat we het Tinnitus Triptych kunnen noemen.
Where Art Meets Science
Sound · Brain · Human Experience
Literatuur
Cima, R. F. F. et al. (2011).
A multidisciplinary cognitive behavioural approach to tinnitus. The Lancet.
Roberts, L. E. et al. (2013).
Neural mechanisms of tinnitus. Trends in Cognitive Sciences.
Vlaeyen, J. W. S., & Linton, S. J. (2000).
Fear-avoidance and its consequences in chronic pain. Pain.
Hayes, S. C., Strosahl, K. D., & Wilson, K. G. (2012).
Acceptance and Commitment Therapy.
Opmerkingen