De kracht van stilte

Stilte is nooit stil.

Het is een ruimte. Een opening. Een uitnodiging om anders te kijken en dieper te voelen.

In mijn werk als audioloog zie ik dagelijks hoeveel invloed prikkels hebben op ons brein en ons lichaam. Geluid kan verbinden, ontregelen, vermoeien, troosten, verwarren. Maar zelden staan we stil bij één simpele waarheid: niet iedereen beleeft geluid op dezelfde manier.

Aanleiding voor dit blog was een artikel in NRC over prikkelarme openstellingen in musea en theaters.

Daarom raakt het me dat steeds meer musea, theaters en concertzalen experimenteren met prikkelarme openstellingen. Niet omdat kunst aangepast moet worden, maar omdat we mensen zijn met verschillende drempels, gevoeligheden en manieren van waarnemen.

Sommige mensen hebben stilte nodig om kunst echt binnen te laten komen.

En soms moet die stilte ook letterlijk gecreëerd worden.

In mijn eigen werk – het project Where ART Meets Science – zoek ik precies die grens op: hoe kunst kan bijdragen aan herstel, hoe akoestiek invloed heeft op onze waarneming en hoe een ruimte zelf onderdeel wordt van het verhaal dat je wilt vertellen. Ook binnen mijn lopende project voor ENT & Audiology News, waarin zes van mijn werken internationaal op de cover verschijnen, zie ik hoe krachtig die combinatie kan zijn. Niet omdat het mooi oogt, maar omdat het iets doet met de mens die ervoor staat.

Mijn akoestisch absorberende kunstwerken zijn daarom meer dan enkel visueel.

Ze creëren een omgeving waarin rust voelbaar wordt.

Waar geluid niet overheerst maar ondersteunt.

Waar de ruimte zelf verzacht, zodat kunst kan landen zonder overweldigen.

Voor sommigen opent zo’n prikkelarme setting juist een nieuwe laag.

Een schilderij dat eindelijk kan binnenkomen.

Een theatervoorstelling die je niet overspoelt maar raakt.

Een muziekstuk dat je niet wegduwt maar uitnodigt.

We zijn geneigd te denken dat stilte de afwezigheid van geluid is.

Maar stilte kan ook veiligheid zijn.

Ademruimte.

Herstel.

Een plek waar je zenuwstelsel even kan zakken zodat je weer kunt ervaren wat er werkelijk te zien of te voelen is.

Kunst die rekening houdt met prikkelgevoeligheid, sluit niemand uit.

Het nodigt juist méér mensen uit om binnen te komen.

Misschien is dat wel de essentie van inclusie:

niet harder roepen, maar zacht genoeg zijn zodat iedereen mee kan luisteren.

Aan wie dit leest:

sta vandaag even stil. Letterlijk.

Luister naar wat er gebeurt als er even niets hoeft.

Misschien hoor je eindelijk weer jezelf.